Compass
CBAM / SKDM · TÜZÜK (AB) 2023/956, (AB) 2025/2083 İLE DEĞİŞİK

Gerçek veriniz yoksa müşteriniz varsayılan değer öder.

1 Ocak 2026'dan itibaren CBAM artık bir raporlama alıştırması değil, maliyet. AB'deki ithalatçı, sizden aldığı demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre ürünlerinin gömülü emisyonu için sertifika satın alıyor. Kaç sertifika alacağı, sizin vereceğiniz veriye bağlı.

Kesin dönem
1 Ocak 2026geçiş dönemi 2023–2025'ti
Eşik
50 ton / yılithalatçı başına, hidrojen ve elektrik hariç
Sertifika satışı
1 Şubat 20272026 ithalatı için
İlk yıllık beyan
30 Eylül 2027beyan ve sertifika teslimi

Hangi ürünler kapsamda?

CBAM altı sektörü kapsar: çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen.1 Demir-çelik başlığı yalnızca ham çeliği değil, birçok mamulü de içerir: cıvata, vida ve somun (KN 7318), boru ve profiller, bazı döküm parçalar, çelik konstrüksiyonlar. Ürününüzün kapsamda olup olmadığını KN (GTİP'in ilk 8 hanesi) koduna göre, tüzüğün I. ekinden kontrol etmek gerekir.

50 ton eşiği kime uygulanır?

(AB) 2025/2083 sayılı tüzükle gelen muafiyet, ithalatçıya uygulanır: Bir ithalatçının bir takvim yılında getirdiği CBAM ürünlerinin toplam net kütlesi 50 tonu geçmiyorsa (hidrojen ve elektrik hariç) ana yükümlülüklerden muaftır.2 Eşik aşılırsa yılın tamamı kapsama girer. Yani sizin tek başınıza 20 ton göndermeniz bir şey ifade etmez; önemli olan müşterinizin tüm tedarikçilerinden toplam ithalatıdır.

Varsayılan değer neden pahalı?

Gerçek emisyon verisi olmayan ürün için ithalatçı, Komisyon'un varsayılan değerlerini kullanır. Bu değerler 2026'dan itibaren her yıl artan bir ek pay içeriyor (Lüksemburg CBAM otoritesine göre çelik, alüminyum ve çimentoda 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30).3 Sertifika fiyatı 2026'da çeyreklik belirleniyor: 75,36 € (1. çeyrek), 75,28 € (2. çeyrek), 82,32 € (3. çeyrek).1

Örnek hesap mantığı: Tonu başına emisyonu varsayılan değerle hesaplanan bir ürün ile gerçek, doğrulanmış değeri daha düşük olan aynı ürün arasındaki her 0,1 tCO₂e/t fark, 1.000 tonluk yıllık sevkiyatta yaklaşık 100 sertifika, yani üçüncü çeyrek fiyatıyla yaklaşık 8.200 € demek. Sertifika yükümlülüğü, AB'deki üreticilerin ETS'de hâlâ aldığı ve 2034'e kadar kademeli olarak kalkacak ücretsiz tahsisat oranında azaltılır (Tüzük 2023/956, Md. 31); ancak bu indirim gerçek ve varsayılan değer için aynıdır, aradaki fark tam olarak maliyete yansır. Bu, matematiksel bir örnektir; gerçek fark ürüne ve tesise göre değişir.

Müşteriniz sizden ne isteyecek?

Komisyon'un tesis operatörleri için yayımladığı iletişim şablonu (communication template) bu bilgilerin taşınması için kullanılıyor. AB Uyum Dosyası bu alanları sizinle birlikte doldurur.

  • Tesis
    Tesis bilgileri

    Tesisin adı, adresi, konumu, operatör bilgileri.

    Bir kez girilir, tüm müşterilerde kullanılır.

  • Ürün
    KN kodu ve üretim rotası

    Ürün grubu, üretim yöntemi, raporlama dönemi, üretim miktarı.

    KN koduna göre doğru ürün grubu seçimi.

  • Enerji
    Yakıt ve elektrik

    Doğalgaz, kömür, LPG gibi yakıtlar; şebeke veya kendi üretiminiz olan elektrik.

    Fatura bazlı giriş, emisyon faktörü önerisi.

  • Öncül
    Öncül ürünler

    Örneğin cıvata için filmaşin: tedarikçisi ve onun gömülü emisyonu.

    Öncül tedarikçinizden veri talebi.

  • Sonuç
    Spesifik gömülü emisyon

    Doğrudan ve (çimento, gübre için) dolaylı emisyon, tCO₂e/t ürün.

    Hesap ve doğrulayıcı paketi.

CBAM hakkında sık sorulanlar.

CBAM beyanını ben mi yapacağım?

Hayır. Beyanı AB'deki ithalatçı, yetkili CBAM beyannamecisi olarak CBAM Kayıt Sistemi'ne yapar. Sizden beklenen, doğru ve belgelenmiş emisyon verisidir.

Doğrulama zorunlu mu?

Varsayılan değer yerine gerçek emisyon kullanılacaksa, değerler akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanmalı. Compass doğrulama yapmaz; dosyayı doğrulayıcıya hazır hâle getirir.

Türkiye'nin kendi karbon fiyatı CBAM'dan düşülür mü?

CBAM, menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının belirli koşullarla düşülmesine imkân tanıyor. Türkiye ETS Yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yayımlandı ve sistem pilot dönemle başlıyor; bunun CBAM hesabına somut etkisi henüz netleşmedi. Gelişmeleri bu yazıda takip ediyoruz.

Hangi belgeleri hazırlamalıyım?

Yıllık üretim miktarları, yakıt ve elektrik faturaları, öncül ürünlerin alış belgeleri ve mümkünse tedarikçilerinin emisyon verileri. Gerisini birlikte tamamlarız.

Kaynaklar

  1. Avrupa Komisyonu, GD TAXUD: Carbon Border Adjustment Mechanism; Price of CBAM certificates. taxation-customs.ec.europa.eu
  2. Tüzük (AB) 2025/2083, AB Resmî Gazetesi. eur-lex.europa.eu
  3. Lüksemburg Çevre Bakanlığı (CBAM otoritesi), kesin dönem webinarı, Aralık 2025. environnement.public.lu
  4. T.C. Ticaret Bakanlığı, AB SKDM hakkında genel bilgiler ve uygulama mevzuatı. ticaret.gov.tr

Hukuki danışmanlık değildir. 31 Ekim 2026 itibarıyla.