AB müşteriniz CBAM verisi istiyor: Ne göndermelisiniz?

Son aylarda birçok ihracatçının e-posta kutusuna benzer bir mesaj düştü: “CBAM kapsamındaki ürünleriniz için 2026 yılı gömülü emisyon verilerinizi iletişim şablonuyla gönderin.” Bu yazıda bu talebin arkasındaki yükümlülüğü, ne göndermeniz gerektiğini ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Talep nereden geliyor?

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM, Türkçe resmi adıyla SKDM) 1 Ocak 2026'da kesin döneme geçti.1 Artık AB'deki ithalatçı; demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ithalatının gömülü emisyonu için CBAM sertifikası satın almak ve her yıl beyan etmek zorunda. 2026 ithalatı için sertifika satışı 1 Şubat 2027'de başlıyor, ilk yıllık beyan ve teslim için son gün 30 Eylül 2027.2

Yani yükümlülük müşterinizde. Ama hesabın temel girdisi, yani ürününüzün ton başına emisyonu, yalnızca sizde.

Göndermezseniz ne olur?

Müşteriniz Komisyon'un varsayılan değerlerini kullanır. Bu değerler bilinçli olarak yüksek ve 2026'dan itibaren artan bir ek pay içeriyor; Lüksemburg CBAM otoritesine göre çelik, alüminyum ve çimentoda 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den sonra %30.3 Sertifika fiyatı 2026'nın üçüncü çeyreğinde 82,32 € oldu.1 Sonuç: Aynı ürün, verisini veren rakibinize göre müşteriniz için daha pahalı hâle gelir.

Tam olarak ne göndermelisiniz?

Komisyon, tesis operatörlerinin veriyi ithalatçıya aktarması için bir iletişim şablonu (communication template, Excel) yayımladı. Şablonun ana bölümleri:

1. Tesis bilgileri: ad, adres, koordinat, operatör.
2. Ürün ve üretim rotası: KN kodu, ürün grubu, üretim yöntemi, raporlama dönemi, üretim miktarı.
3. Doğrudan emisyon: tesiste yakılan yakıtlar ve proses emisyonları.
4. Dolaylı emisyon: tüketilen elektrik (çimento ve gübrede hesaba girer).
5. Öncül ürünler: kullandığınız CBAM kapsamındaki ara ürünler ve onların gömülü emisyonu.
6. Sonuç: ürün başına spesifik gömülü emisyon (tCO₂e/t).

Örnek: cıvata üreticisi

Manisa'da cıvata (KN 7318 15) üreten bir firma düşünelim. Hammadde olarak filmaşin (KN 7213) alıyor, tavlama fırınında doğalgaz, presler ve kaplama hattında elektrik kullanıyor.

• Cıvatanın emisyonunun büyük kısmı öncül üründen, yani filmaşinden gelir. Filmaşini aldığınız çelik üreticisinin emisyon verisini istemeniz gerekir.
• Kendi tesisinizin doğrudan emisyonu tavlama, ısıl işlem gibi süreçlerdeki yakıt kullanımından gelir.
• Demir-çelik ve alüminyumda sertifika hesabına yalnızca doğrudan emisyon girer; dolaylı (elektrik) emisyon şablonda yine de yer alabilir ve müşteriniz isteyebilir.

Doğrulama şart mı?

Müşteriniz varsayılan değer yerine sizin gerçek değerinizi kullanacaksa, bu değerin akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanması gerekir.1 Bu yüzden veri toplarken belgeleri (faturalar, sayaç okumaları, üretim kayıtları) düzenli tutmak işin yarısıdır.

Şimdi ne yapmalı?

1. CBAM kapsamındaki ürünlerinizi KN koduna göre listeleyin.
2. 2026 için üretim, yakıt ve elektrik verisini aylık toplamaya başlayın.
3. Öncül ürün tedarikçilerinizden emisyon verisini isteyin.
4. Hesabı yapıp iletişim şablonunu doldurun; birden fazla müşteriniz varsa aynı dosyayı paylaşın.

AB Uyum Dosyası bu dört adımı sizinle birlikte yürütmek için tasarlandı.