Türkiye ETS Yönetmeliği yayımlandı: CBAM'a tabi ihracatçı için ne anlama geliyor?

Türkiye'nin kendi karbon piyasası iki adımda kağıda döküldü: Ağustos'ta sistemin kendisi, Ekim'de piyasanın işleyişi. CBAM'a ürün gönderen büyük tesisler için bu iki düzenleme, aynı veriyi iki farklı amaçla toplamak anlamına geliyor.

Ne yayımlandı?

• 27 Ağustos 2026, Resmî Gazete 33353: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği.1
• 21 Ekim 2026, Resmî Gazete 33407: Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik. Haberlere göre piyasayı EPİAŞ işletecek ve kapsamdaki işletmeler İşlem Kayıt Sistemi'nde hesap açacak.2

Kimler kapsamda?

Yönetmeliğin 5. maddesine göre sistem, EK-1'deki faaliyetleri yürüten Kategori B ve Kategori C tesisleri kapsıyor:3

Bu eşik, tek bir KOBİ cıvata tesisi için genellikle yüksektir; ama çelikhaneler, alüminyum ve çimento fabrikaları için doğrudan ilgili.

Pilot dönem

Yönetmeliğe göre sistem bir pilot uygulama dönemiyle başlıyor. Pilotun kapsamını, süresini ve usullerini Karbon Piyasası Kurulu belirleyecek. Ücretsiz tahsisat oranı da faaliyet bazında Kurul kararıyla belirlenecek. Pilot kapsamındaki işletmeler, ilk izleme metodoloji planlarını yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 2 ay içinde sunmalı; Başkanlık bu süreyi 6 aya kadar uzatabiliyor.3

CBAM ile kesişim

ETS için tesis bazında izlenen yakıt, proses ve elektrik verisi, CBAM'da ürün bazında gömülü emisyonun hesaplanmasında kullanılan verinin büyük kısmını oluşturuyor. İki fark var:

1. Birim: ETS tesis toplamına bakar; CBAM ürün tonu başına değer ister. Tesis verisini ürünlere dağıtmak gerekir.
2. Öncül ürünler: CBAM, satın aldığınız ara ürünlerin gömülü emisyonunu da hesaba katar. ETS'de bu yoktur.

CBAM tüzüğü, menşe ülkede fiilen ödenmiş bir karbon fiyatının belirli koşullarla sertifika yükümlülüğünden düşülmesine imkân tanıyor. Türkiye ETS'nin pilot döneminde tahsisatların nasıl dağıtılacağı ve bir fiyat oluşup oluşmayacağı Kurul kararlarına bağlı; bunun CBAM'a etkisini bugün kesin olarak söylemek mümkün değil.

Ne yapmalı?

• Tesisinizin yıllık emisyonunu tahmin edin: Kategori B/C eşiğine yakın mısınız?
• ETS izleme planı ile CBAM verisini aynı kaynak belgelerden (faturalar, sayaçlar, üretim kayıtları) besleyin.
• Kurul kararlarını ve Bakanlık duyurularını takip edin.